ion

گزارشی از نشست نقد و بررسی کتاب «تولید و مصرف فرهنگی در دانشگاه ایرانی»

دانشگاه تنها جایی است که غریبه ها پس زده نمی شوند

اندیشه /
شناسه خبر: 370971

رضا صمیم، مولف کتاب «تولید و مصرف فرهنگی در دانشگاه ایرانی» معتقد است که دانشگاه شکل ایده آلی از مناسبات جامعه را در ایران بوجود آورده است که مهمترین آن بوجود آوردن مناسبات و روابط میان آدم‌هایی است که با هم غریبه اند. دانشگاه تنها جایی است که اجتماع غریبه‌ها در ایران است، یعنی غریبه در آن پس زده نمی‌شود و به عنوان تنها جای شکل گیری مناسبات اجتماعی است.

ایران آنلاین /گروه اندیشه:

نشست نقد و بررسی کتاب «تولید و مصرف فرهنگی در دانشگاه ایرانی» با حضور نعمت الله فاضلی، آرش حیدری و رضا صمیم مولف اثر به همت پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

*دانشگاه شکل ایده آلی از مناسبات جامعه را بازنمایی می کند

در ابتدای این نشست، «رضا صمیم» مولف کتاب «تولید و مصرف فرهنگی در دانشگاه ایرانی» درباره کتابش گفت: یکی از ضعف‌های اساسی که در حوزه تولید مصرف فرهنگی در کشور مشاهده می‌شود، سابقه تولید کردن و مصرف کردن فرهنگی است که سابقه دیرینه ای نیست و وقتی از تولید و مصرف به مثابه کنش حرف می‌زنیم باید دید واقعا به معنای ایده آل غربی از تولید و مصرف در مناسبات بازار حرف می زنیم یا از مفهوم دیگری صحبت می‌کنیم. به این دلیل در این کتاب در خصوص این دو مفهوم و کارکرد آن در محتوا و مفهوم ایرانی (کانتکس) تامل کرده ام. 

این جامعه شناس در ادامه تصریح کرد: به عقیده من، دانشگاه شکل ایده آلی از مناسبات جامعه را در ایران بوجود آورده است  که مهمترین آن بوجود آوردن مناسبات و روابط میان آدم‌هایی است که با هم غریبه اند. دانشگاه تنها جایی است که در آن غریبه ها پس زده نمی‌شوند و به عنوان تنها جای شکل گیری مناسبات اجتماعی در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته است که با آن خیلی از چیزها را در جامعه می‌توان توضیح داد. مثل اشتیاق شدید به دانشگاه رفتن در ایران، ارزشمند صرف قرار گرفتن در مناسبات جامعوی دانشگاه در آن فقط تولید و مصرف فرهنگی شکل می گیرد. در این کتاب برخی ایده های تاریخی خود را در رابطه با سازمان در ایران یا دولت در ایران گنجانده و به بررسی آن در جامعه ایرانی پرداخته ام.

وی افزود: در واقع این کتاب درآمدی به یک پروژه چند ساله است و کتاب شدن آن به این دلیل بود که این ایده ها به نقد گذاشته شود و از طریق این نقدها، خود را برای پروژه های بعدی اصلاح کنیم.

*دانشگاه ها از مرحله آمارگیری، عبور کرده و به مرحله فهم پذیری نزدیک شده اند

در ادامه این نشست، نعمت الله فاضلی با بیان اینکه این تلاش ها مثبت و نشان دهنده این است که یک نوع اعتماد به نفس و بالندگی در جامعه دانشگاهی ما رخ داده، بیان کرد: تالیف این گونه آثار نشان از آن است که دانشگاه ها از مرحله آمارگیری، تحقیقات و آسیب شناسی عبور کرده و به مرحله فهم پذیری نزدیک شده اند.

نکته دوم اینکه در مجموع کتاب منسجمی است و مجموعه مقالات نیست بلکه دیدگاه مشخصی را دنبال می کند. همچنین دیگر ویژگی خوب کتاب این است که می‌خواهد با زبان خودش حرف بزند و واژه های خود را بکار بگیرد و به نوعی مولف دست و پا زده که تالیف کند. از این نظر مشکلی که در بسیاری از رساله های دکتری می بینیم مسئله ضعف تالیف است. این مشکلی است که در دانشگاه های ما هم وجود دارد ولی ما متوجه آن نیستیم. مولف این کتاب تمثیل ها و استعاره هایی را بکار می گیرد و در کل، متن جانداری ارائه می دهد.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی در ادامه به نقدهایی از کتاب «تولید و مصرف فرهنگی در دانشگاه ایرانی» پرداخت و گفت: یکی از نقدها بر این کتاب این است که عنوان کتاب با محتوای آن جور نیست. عبارت تولید و مصرف فرهنگی یک مفهوم خاص است که برای فضاهای خاصی بکار می‌گیرد و در این مفهوم متعارف نیست و بکار نمی رود. البته شاید مولف فهم خود را ازاین موضوع بیان کرده باشد. تولید و مصرف فرهنگی در گفتمان علوم اجتماعی به میزان مصرف رسانه، تلویزیون، رادیو و مصرف نمادین آنها می‌گویند و به این معنایی که در اینجا بکار رفته ایشان در مورد تحولات ارزشی و اجتماعی در ایران بحث می‌کند. نکته دوم نکته معرفت شناسانه است. وقتی از تولید و مصرف فرهنگی صحبت می‌کنیم در جامعه شناسی بحث‌های پیمایش ها مطرح می‌شود. یعنی می‌خواهیم اندازه گیری کنیم میزان مصرف تولید در یک جامعه را. به همین دلیل وقتی رویکرد ما این گونه است عبارت «تولید و مصرف فرهنگی» با یک سکته مفهومی مواجه می‌شود. بوردیو هم مفهوم تولید و مصرف فرهنگی را هم به این معنا بکار نبرده و نمی‌خواسته تحولات تاریخی جامعه را در این مفهوم نشان دهد./ مهر

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.