ion

محمدعلی مجاهدی، از چهره های شعر آیینی در گفت‌و‌گو با «ایران»:

شعر دفاع مقدس قطعه‌ای از پازل شعر آیینی است

پایداری /
شناسه خبر: 356883

محمدعلی مجاهدی (متخلص به پروانه) از شاعران و پژوهشگران برجسته شعر آیینی و دفاع مقدس است. او سال ۱۳۲۲ هجری شمسی در قم به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش به پایان برد و پس از اخذ مدرک کارشناسی حقوق قضایی چند سالی به تحصیل علوم حوزوی و بررسی متون منظوم پارسی و تحقیق درباره شعر آیینی و تجزیه و تحلیل مؤلفه‌های آن پرداخت.

ایران آنلاین /محمدعلی مجاهدی (متخلص به پروانه) از شاعران و پژوهشگران برجسته شعر آیینی و دفاع مقدس است. او سال ۱۳۲۲ هجری شمسی در قم به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش به پایان برد و پس از اخذ مدرک کارشناسی حقوق قضایی چند سالی به تحصیل علوم حوزوی و بررسی متون منظوم پارسی و تحقیق درباره شعر آیینی و تجزیه و تحلیل مؤلفه‌های آن پرداخت. بعد از انقلاب و شروع جنگ عراق علیه ایران در حوزه شعر  آن هنگام دیدیم که شاعران با پیوند دادن جنگ تحمیلی به حادثه کربلا حماسه‌سرایی می‌کردند و نقش چشمگیری در روحیه رزمندگان داشتند. شعر ماندگار «چنگ دل آهنگ دلکش می‌زند/ ناله عشق است و آتش می‌زند» نیز از این شاعر نامدار نزد مردم محبوب بود. پس از 8 سال دفاع مقدس مجاهدی به خاطر پژوهش‌های متعددی که در عرصه شعر آیینی داشته و افق‌هایی که در این عرصه از شعر و ادبیات فارسی برای شاعران ترسیم کرده «پدر شعر آیینی» لقب گرفته است. از آثار تألیفی و گردآوری شده این پیشکسوت حوزه شعر می‌توان به «فغان دل» (مجموعه اشعار حسینعلی بیک شرر فرزند آذربیگدلی)، «محفل روحانیان» (تذکره علمای شاعر)، تذکره سخنوران قم، «شکوه شعر عاشورا»، سیمای مهدی موعود(عج) در آیینه شعر فارسی «یک صحرا جنون یک دریا عطش»(مجموعه شعر عاشورایی)، «سیری در ملکوت» و«آسمانی ها» اشاره کرد. با این استاد شعر فارسی گفت‌وگویی انجام دادیم که در ادامه می‌خوانید.
     در حال حاضر  چه  اثری در دست تألیف دارید، برنامه‌های آینده شما چیست؟
آخرین اثر من یک کار تحقیقی درباره شعر توحیدی بود که با اقبال بسیاری مواجه شد. در حال حاضر هم در حال تحقیق و پژوهش درباره حوزه‌های شعر توحیدی از آغاز تا معاصر هستم. همچنین مطالعه، بررسی و جمع‌آوری بهترین آثار این حوزه را انجام می‌دهم. مدتی هم هست که به انجام مراحل کاری چاپ دوم کتاب «سیری در قلمرو شعر نبوی» که در سال 87 چاپ شد، مشغول هستم. در این کتاب با پژوهش‌های گسترده میدانی سعی کردم گرد غربت و مظلومیت را از شعر آیینی پاک کنم و تعریف تازه‌ای از آن ارائه دهم. اینکه شعر آیینی چیست و تقسیم‌بندی آن چگونه است. «سیری در قلمرو شعر نبوی» از منابعی‌ است که خیلی مورد توجه شاعران و استادان قرار گرفت و درهمان چاپ اول این کتاب جزو کتاب‌های نایاب شد. در این سال‌ها این کتاب جزو منابع مورد نیاز برای پایان‌نامه‌های دانشجویان ادبیات بود اما همه از این موضوع گله داشتند که حتی یک نسخه از آن در بازار پیدا نمی‌شود. از این‌رو بعد از حدود 10 سال چاپ دوم این کتاب را در اولویت گذاشتم و این نوید را می‌دهم که علاقه‌مندان می‌توانند بزودی آن را با حجم 1100 صفحه که توسط انتشارات مجمع جهانی اهل بیت علیهم‌السلام به چاپ می‌رسد از کتابفروشی‌ها تهیه کنند.
     سروده‌های تازه‌ای در ارتباط با حوزه پایداری دارید؟
بله من همچنان در حوزه شعر مقاومت و پایداری هم آثاری دارم اما اینکه سروده‌هایم را در یک مجموعه مستقل داشته باشم نه. در این زمینه تاکنون 12 -10 مجموعه شعر مستقل از من چاپ شده است.
     به‌ نظر شما شعر آیینی و شعر دفاع مقدس چگونه با هم پیوند خورده‌اند؟
در زمان صدر اسلام وقتی به کشور اسلامی حمله می‌شد، بر مسلمانان واجب بود دفاع کنند. گاهی واجب کفایی می‌شد. یعنی اگر تعدادی از مسلمین برای جلوگیری از دشمن می‌رفتند و نیازی به دیگران نبود این ضرورت از عهده دیگران خارج می‌شد. اگر واقعاً این مسأله اتفاق نمی‌افتاد واجب عینی و جنگ برای همه واجب می‌شد. این موضوع در دفاع مقدس صورت عینی گرفت. دفاع و پایداری و مقاومت در برابر دشمن و در نهایت جهاد و شهادت که اینها هر کدام عنوان خاصی را در شعر آیینی دارند.
    در 8 سال دفاع مقدس شاعرانی از جمله خود شما با پیوند دادن جنگ تحمیلی به حادثه کربلا حماسه‌ سرایی می‌کردید و نقش چشمگیری در روحیه رزمندگان داشتید، کمی درباره فعالیت هایتان در آن دوره بگویید؟
ما آن روزها هر کاری که از دستمان بر می‌آمد در عرصه پیروزی انقلاب و بعد از آن با حضور در جبهه‌ها انجام می‌دادیم. مراسم شعرخوانی که در اهواز برگزار می‌شد همان‌طور که گفتید باهدف ایجاد روحیه‌ای قوی به رزمنده‌ها  صورت می‌گرفت.
    آثار حوزه شعر آیینی و دفاع مقدس را چطور ارزیابی می‌کنید؟
اگرما شعر آیینی را یک پازل فرض کنیم یک قطعه از آن مربوط به شعر دفاع مقدس و مقاومتی است. اشعار این حوزه مثل درخت بالا رونده روز به روز به شکوفایی‌اش افزوده می‌شود و می‌توانم بگویم که در چند سال اخیر آثار فاخری سروده شده است.

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.